گرامیداشت روز دانشجو

در ایران به ۱۶ آذرماه روز دانشجو اطلاق می‌شود که بزرگداشت سه دانشجو (مصطفی بزرگ‌نیا و احمد قندچی و مهدی شریعت‌رضوی) است که هنگام اعتراض به دیدار رسمی ریچارد نیکسون معاون رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده آمریکا و همچنین از سرگیری روابط ایران با بریتانیا، در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۳۲ (حدود چهار ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد همان سال) در دانشگاه تهران کشته شدند.

در تاریخ ۲۴ آبان اعلام شد که نیکسون معاون رئیس جمهور آمریکا از طرف آیزنهاور به ایران می‏ آید. نیکسون به ایران می‏آمد تا نتایج «پیروزی سیاسی امیدبخشی را که در ایران نصیب قوای طرفدار تثبیت اوضاع و قوای آزادی شده است» (نقل از نطق آیزنهاور در کنگره آمریکا بعد از کودتای ۲۸ مرداد) ببیند.
در مقابل این جریان، دانشجویان دانشگاه تهران تصمیم گرفتند در فضای حکومت نظامی بعد از کودتای سیاه، مخالفت خود را با ورود وی نشان دهند.

در روز ۱۴ آذر، زاهدی (نخست وزیر سابق ایران) رسما اعلام کرد که ایران روابط خود با انگلستان را تجدید خواهد کرد و قرار شد که دنیس رایت (کاردار سفارت انگلستان) چند روز بعد به ایران بیاید.

 از همان روز ۱۴ آذر تظاهراتی در گوشه و کنار به وقوع پیوست که در نتیجه در بازار و دانشگاه عده‏ ای دست گیر شدند. این وضع در روز ۱۵ آذر هم ادامه داشت. و بیشتر اعتراض ها از دانشکده پزشکی، داروسازی، حقوق و علوم آغاز شد.

صبح روز شانزدهم آذر، هنگام ورود به دانشگاه، دانشجویان متوجه تجهیزات فوق العاده سربازان و اوضاع غیر عادی اطراف دانشگاه شدند. وقوع حادثه ‏ای پیش بینی می‏شد و فضا به شدت آبستن حوادث و درگیری بود.
پس از گذشت مدتی برای جلوگیری از تنش و درگیری، چندین دانشکده تعطیل اعلام شد و در ادامه، سراسر دانشگاه به دستور ریاست دانشگاه تعطیل اعلام گردید.

پس از حضور نظامیان در یکی از کلاس های درس و در پی اعتراض چند تن از دانشجویان مبنی بر حضور آنان، دانشکده ی فنی به هم می ریزد و در محاصره ی کامل نظامیان قرار می گیرد. به یکباره فرمان آتش صادر شده و دانشجویان در صحن طبقه اول به خون می‌غلطند.
عده‌ای زخمی شده و در این میان سه دانشجو به نامهای قندچی، بزرگ نیا و شریعت رضوی به شهادت می‌رسند.

راه و خاطره شان گرامی باد.